Mustafa çiçekli

Mustafa çiçekli

İlmi alem ciceklireklam@hotmail.com

PARTİSİZ SEÇİM

05 Kasım 2016 - 16:28 - Güncelleme: 08 Kasım 2016 - 09:09

Osmanlı da ilk milletvekili genel seçimi 1877 yılında yapıldı.Çok değişik bir seçim idi.

Çünkü bu seçim,

1-Partiler yoktu.

2-Seçim kanunu yoktu.

İlk milletvekili seçiminin yapıldığı tarihte Osmanlıda partiler yoktu ve henüz bir seçim kanunu yoktu.

Sadrazam, yani başbakan Mithat Paşa derhal geçici bir seçim usul ve esasları talimatı hazırladı. Seçimler bu talimatlara göre yapılacaktı.  Mithat paşanın alelacele hazırladığı “Muvakkat (geçici) Talimatname” ile seçimlere gidildi.

Bu seçimlerde iki dereceli seçim sistemi kabul edildi. Bu dereceli seçim sistemi 1946’ya kadar devam etti.

Seçimlere gidilirken, başkent (İstanbul) ayrı bir seçim sistemi uygulandı. Taşrada ayrı bir seçim sistemi uygulandı.

İstanbul’da mebuslarhalkın oyları ile seçildi. Taşrada ise sadece idare meclisi üyeleri oy kullandı.

İstanbul’da seçmen olabilmek için

1-En az iki yıldır İstanbul’da oturuyor olmak.

2-Memurların istifa etmiş olmaları.

3-Askerlerin aday olabilmeleri için en az teğmen rütbesinde olmaları gerekirdi.

 

Taşrada seçilmek için;

1-Osmanlı vatandaşı olmak,

2- İdare meclisi üyesi olmak şarttı.

3-Türkçe bilmek,

4-25 yaşını doldurmuş olmak,

5-Cinayet veya siyasi suçtan mahkûm olmamak

6-Mutlaka bir emlak sahibi olması gerekiyordu.

Başkent (İstanbul) ve çevresi yirmi seçim çevresine bölündü. Eşraf ve erkandan birer seçim seçim kurulu kuruldu.

Seçmenler, iki vekil seçtiler.

Bu kırk kişinin

20’si Müslüman,

9’u Rum,

6’sı Ermeni,

4’ü Yahudi,

1’i de Avrupalıidi.

Bu 40 kişilik seçmenler İstanbul’un 10 mebusunu (milletvekillerini) seçtiler.

Taşra (İstanbulun) dışında olan yerlerde ise o yerlerin o yerlerin idare meclisi üyeleri milletvekilleri seçtiler.

40 ayan, direk padişah tarafından atandı. Bunlar, ayanlar meclisini teşkil ettiler. Ayanlar seçimle gelmediler, atama ile geldiler.

Bu meclis kısa bir zamanda kapandı.

 

 

Partili Seçim

 

1908 senesinde 2. Meşrutıyet ilan edildi.

Partiler kuruldu. 2. Meşrutiyet ile beraber Osmanlıda partiler, kuruldu.

Seçime gidildi. 1908 yılında yapılan seçimlere iki parti katıldı.

1-İttihad ve Terakki Partisi

2-Osmanlı Ehrar partisi,

Müslüman kesimin partiye ve seçime ilgisi çok az idi. Kanunlara göre mebusların üçte ikisinin Müslüman olması gerekirken; 116 mebusun 68’i Müslüman 48’i gayrimüslimdi. O dönemde emlak sahibi olanların çoğu gayr-i müslim idiler.

Bu yazı 980 defa okunmuştur.