Gübre fiyatları çiftçinin belini kırıyor

Son bir yıl içerisinde gübre fiyatlarına gelen zamlar nedeniyle çiftçiler zor günler yaşıyor. Gübrede yüzde 90’a varan zam oranı tarımsal girdilerden sadece birisi olarak duruyor.

Gübre fiyatları çiftçinin belini kırıyor
05 Şubat 2021 - 12:30 - Güncelleme: 05 Şubat 2021 - 12:30
Gübre, mazot, ilaç ve elektrik gibi girdi maliyetlerinin her yıl artması nedeniyle çiftçiler zor günler yaşıyor. Hükümetin çiftçiye verdiği destekler maliyetin yanında çok düşük kalıyor. Özellikle gübre fiyatlarında son bir yıl içerisinde yüzde 90’a varan artışlar yaşandı.

“Gübre desteğinin artırılması gerekiyor”
Bozova Ziraat Odası Başkanı Fuat Almas, artık üretecek güçlerinin kalmadığını söyleyerek tarımsal üretimde gübre desteğinin acilen yükseltilmesi gerektiğini söyledi. Geçmişte çiftçilere yüzde 50’ye varan gübre desteği verildiğini hatırlatan Almas, bugün gübre desteğinin dekarda 8 TL olduğunu çiftçinin kullandığı gübre maliyetinin ise 320 TL (50 kg dap ve 50 kg üre) civarında olduğunu söyledi.

Tarımsal üretimde elektrik ücretleri düşürülmeli
Başkan Almas, tarımsal üretimde elektrik ücretinin mesken ücretinin altında olması gerektiğini hali hazırda meskenlerde 39 kuruş iken tarımsal sulamada 53 kuruş olarak karşımıza çıkıyor. Bu durumda olması gereken eskiden olduğu gibi mesken ücretinin altında olması lazım. Ayrıca elektrik bedelinin devlet desteği ile hasatta ödenmesi gerektiğini kaydetti.

Gübre fiyatlarının 1 yıllık değişimi
“Üretime katkı sağlayabilmek adına elimizden geleni fazlasıyla yaptık” diyen Başkan Almas, “Geçtiğimiz yıl fiyat dalgalanmalarından kaynaklı olarak maliyetlerimizin bir önceki yıla göre bir nebze düşük fakat ürün fiyatlarının biraz üzerinde satmamız şu döneme kadar etkisini her ne kadar gizlese de son zamanlarda özellikle birkaç aydır tüm çiftçilerin konuştuğu en önemli sorun artan maliyetler... 

Son zamanlarda artan fiyatları değerlendirdiğimde çiftçilerin maliyetlerine en fazla etki eden kimyasal gübre fiyatları son 1 yılda %80-90’a varan fiyat artışları ile ciddi bir sıkıntılara neden olacak. Önceki yıllarda firmalar ile görüştüğümüzde fiyat artışlarını döviz kuruna ya da gübrenin hammaddesi olan petrole bağlardı. Fakat geçen yıl ocak ayında çuvalı 84 TL olan üre gübresi %80 zamla 151 TL oldu. Tarımsal sulamada kullanılan elektrik, zirai ilaç, mazot, işçilik maliyetlerine değinmiyorum bile. Fakat çiftçinin ürettiği hiçbir ürünün sezonda %80 zamla satma ihtimali maalesef yok. Türkiye istatistik kurumunun Tarımsal Girdi Fiyat Endeksinin Kasım ayı hesaplamasında açıklanan yıllık ortalama %15.35 artışı gübre fiyatlarında nasıl açıklayabiliriz? Fiyatlardaki bu denli artış önümüzdeki sezonda tarımsal verimliliğimizi ve rekolte kaybına yol açmadan kalıcı çözümler bulunmazsa sadece çiftçinin sorunu olmaktan çıkıp tüm toplumun bir gıda sorunu olarak karşımıza gelebilir” dedi.

“Tarımsal girdiler en büyük sorun olarak duruyor”
Tarım sektörü açısından yüksek girdi maliyetlerine yönelik sorunlar 2021 yılında da çiftçinin en büyük sıkıntısı ve çıkmazı olarak duruyor. 2020 yılı genelinde yem fiyatlarından pestisitlere, tohumdan enerji kalemlerine kadar pek çok girdide oldukça yüksek fiyat artışları yaşandı.

Çiftçiler tek bir çeşit gübre kullanmıyor
Tarım ve gıda sektörüne yönelik yazılar yazan Bloomberg Tv sunucusu İrfan Donat, son yazısında gübrede artışlara yer ayırarak çiftçilerin Farklı zamanlar ve ürünler için farklı gübreler kullandığını söyledi.

Donat, 5 gübredeki değişimi şöyle aktardı;
“Çiftçinin en çok kullandığı 5 gübre çeşidinde son 1 yıldaki fiyat artışları yüzde 53 ila yüzde 87 arasında gerçekleşti.

Hangi gübrelerden bahsediyoruz, hemen sıralayalım...
20 Ocak 2020 tarihinde 1,650 TL/ton seviyesindeki ÜRE gübresi, 21 Ocak 2021 itibariyle yüzde 82 artarak bugün 3 bin lira düzeyinde seyrediyor.

Geçen yıl 950 TL civarında olan amonyum sülfat fiyatları ise yüzde 74'lük bir artışla şimdilerde 1,650 TL seviyesine çıktı.

DAP gübresinde ise son 1 yılda yüzde 87'lik bir fiyat artışı yaşandı ve 1,850 TL düzeyindeki ton başına fiyatlar 3,450 TL'ye kadar yükseldi.

15-15-15 taban gübresinde de önemli fiyat artışları oldu. Geçen yıl 1,700 TL seviyesindeki fiyatlar son 1 yılda yüzde 53 artarak 2,600 TL'ye kadar dayandı.

20-20 taban gübresinde de tablo çok farklı değil. Geçen yılın başlarında 1,580 TL düzeyindeki 20-20 taban gübresinin fiyatı son 1 yılda yüzde 55 artarak 2,450 TL'ye kadar çıktı.


İthal hammadde girdilerinin yükselmesi Türkiye’de gübre fiyatlarının yükselmesine neden oldu. Ama Türkiye'nin özellikle yem ve gübre başta olmak tarımsal girdi fiyatlarında kur etkisiyle yaşanan yükselişe karşın, kurdaki geri çekilmeye paralel oranda gerçekleşmeyen bir "fiyat yapışkanlığı" huyu var.

Kur yükselirken aynı hızda artan girdi fiyatları, kur gerilerken bırakın aynı oranda düşmeyi, yakın bir oranda dahi gerilemiyor.

Kısacası fiyatlar genel itibariyle zamlandığıyla kalıyor.”

YORUMLAR

  • 0 Yorum